Lekkoatletyczny ruch weterański został zapoczątkowany w latach 70 - tych, w Polsce kilkanaście lat później. Pierwszymi organizatorami zawodów w Polsce byli koledzy z Gdańska organizujący od 1978 roku Mistrzostwa Wybrzeża oraz Wojciech Kikowski, który nieprzerwanie od 1983 roku organizuje corocznie w Zduńskiej Woli - ostatnio również w Spale i Wiśle - ogólnopolskie mityngi, których uczestnikami byli między innymi Janusz Sidło, Zbigniew Radziwonowicz, Władysław Komar, Jacek Wszoła. Pierwsze mistrzostwa świata odbyły się w Toronto w 1975 roku, mistrzostwa Europy trzy lata później. Pionierskie starty polskich weteranów lekkiej atletyki w zawodach rangi mistrzostw świata i Europy miały miejsce w końcu lat 80-tych jeszcze przed powstaniem PZWLA. Pierwszymi medalistami byli między innymi Gabriel Mańkowski i Ryszard Krzesiński biorący udział w Mistrzostwach Europy w Malmoe (1986r.) i Veronie (1988r.). W Mistrzostwach Świata w Eugene w 1989 roku w USA wystartowała 3-osobowa ekipa z Polski ( Gabriel Mańkowski, Paweł Iwiński, Ryszard.Szczerkowski ) zasilona Polakami mieszkającymi w Stanach Zjednoczonych ( Elżbieta i Andrzej Krzesińscy, Mieczysław Rutyna, Ryszard Katus ) zdobywając 7 medali. To właśnie w trakcie tych mistrzostw powstał pomysł utworzenia w Polsce organizacji zrzeszającej sportowców weteranów lekkiej atletyki. Polski Związek Weteranów Lekkiej Atletyki założony 26 lutego 1990 r. jest stowarzyszeniem kultury fizycznej zrzeszającym sportowców weteranów lekkiej atletyki po 35 rok życia z terenu całego kraju. Jest członkiem Światowej Federacji Weteranów Lekkiej Atletyki (WAVA, od 2001 WMA) i Europejskiej Federacji Weteranów Lekkiej Atletyki ( EVAA ). PZWLA od 15 lat corocznie organizuje letnie i halowe mistrzostwa Polski oraz wyjazdy reprezentacji Polski na odbywające się naprzemiennie co dwa lata mistrzostwa świata i Europy, współorganizuje również inne zawody weterańskie. Jego założycielem i pierwszym prezesem był Gabriel Mańkowski piastujący tę funkcję do 1998r. W latach 1998 - 2002 funkcje prezesa piastował Julian Pełka . Dzięki niemu i sekretarzowi związku Januszowi Nath z Torunia - ich dużemu społecznemu zaangażowaniu - doszło do znacznego usprawnienia funkcjonowania związku, polepszenia przepływu informacji, zwiększenia możliwości uczestniczenia w życiu sportowym, zintegrowania konkurencji stadionowych i niestadionowych. Od 2002 roku wsparli ich dodatkowo Wacław Krankowski i Kazimierz Jankowski z Torunia. Od 2006 roku do chwili obecnej zaangażowana w prace "związku" jest również Ela Ryczek, która przejęła na siebie obowiązki związane z prowadzeniem sekretariatu. Duży wkład w funkcjonowanie "związku" mieli koledzy z innych regionów Polski: Kazimierz Dulat z Koszalina - autor zestawień statystycznych, Jerzy Jurkowski ze Szczecina - również autor zestawień statystycznych i pierwszego wydania strony internetowej, Tadeusz Dziekoński z Białegostoku - koordynator w organizowaniu zawodów w konkurencjach niestadionowych, Mirosław Łuniewski z Redy - koordynator zawodów w chodzie sportowym i autor zestawień statystycznych. W ostatnich latach najbardziej aktywnymi ośrodkami sportu weterańskiego były: Toruń - koledzy Janusz Nath , Julian Pełka, Wacław Krankowski, Kazimierz Jankowski, Elżbieta Ryczek, Stargard Szczeciński - Włodzimierz Różyczka, Trąbki Wielkie koło Gdańska - Sylwester Maliszewski i Wiesław Kempa, Sopot - Zbyszek Werling, Zduńska Wola - Wojtek Kikowski, Puck - Krzysztof Jedrzejewski, Szczecin - Henryk Radzikowski, Cigacice - Janina i Jan Decowie, Zielona Góra - Jerzy Duber i Andrzej Szczesny, Jerzy Mydlarz i Tadeusz Dziekoński - Białystok Wielokrotnie zwiększyła się liczba członków PZWLA . Przybywało uczestników mistrzostwach Polski - w Sopocie w 2002 roku 252, Częstochowie 2004 - 256, Toruniu 2005 i 2006 po 300 osób. Z roku na rok zwiększa się ilość osób biorących udział w mistrzostwach świata i Europu: XIII Mistrzostwach Europy w Poczdamie 153 osoby, XV ME, które odbyły się w Poznaniu 320 osób. Zwiększa się również ilość zdobywanych medali - ME Budapeszt 1990 - 1, 2000 Jyvaskylla - 27, MŚ 2001 Brisbane - 23 , ME 2002 Poczdam - 28, ME Aarhus/Randers - 43. Rekordowe okazały się 6 Halowe Mistrzostwa Europy Weteranów w Helinkach Finandia. W marcu 2007 roku polska 36 - osobowa ekipa zdobyła 24 medale: 8 złotych, 6 srebrnych i 10 brązowych. W ME w Poznaniu w 2006 roku padł absolutny rekord - 119 medali /45-36-38/, a polska ekipa zdobyła 3 miejsce w klasyfikacji medalowej mistrzostw. Rekordowe okazały się również XVII Mistrzostwa Świata w Riccione Włochy. Biorąc pod uwagę fakt, że nie były to zawody rozgrywane w Polsce 96 osobowa ekipa zdobyła 37 medali (10+15+12). W 2007 roku polscy sportowcy weterani zdobyli łącznie 63 medale: 19 złotych, 22 srebrne i 22 brązowe. W 2008 roku ustanowiony został kolejny rekord medalowy. Łącznie poza granicami kraju 103 medale: 30-38-35, w tym na 16 ME w Ljubljanie, Słowenia 47 medali: 11-17-19 W kończącym się 2009 roku polscy lekkoatleci weterani zdobyli 54 medale: 23-15-16 5 Halowe Mistrzostw Europy do Ancony, Włochy 25-29.03.2009, 43 osobowa ekipa zdobyła 11 medali (3+2+6), 11 Mistrzostwa Europy Weteranów Non-Stadia Aarhus Dania 29 – 31.05.2009, 6 osób - 7 medali (2-3-2), 18 Mistrz. Świata Weteranów Lahti Finlandia 28.07-8.08.09, 43 osób, 21 medali (9-6-6). Światowe Igrzyska Weteranów w Sydney Australia 10.10-18.10.2009, 12 osób, 15 medali (9-4-2) Systematycznie wzrasta ilość członków PZWLA. Obecnie "związek" liczy przeszło 300 osób. Ponadto w różnych zawodach, szczególnie w konkurencjach poza stadionowych, bierze udział liczna - około tysięczna grupa sporowców po 35 roku życia nie zrzeszona w PZWLA. W świecie liczby te są o wiele bardziej okazałe, np. w USA - ok.100.000, zaś w Niemczech, Anglii, Japonii - od kilku do kilkunastu tysięcy czynnych weteranów lekkiej atletyki. Dalszy rozwój ruchu weterańskiego w Polsce jest jednak hamowany brakiem zainteresowania sportem weterańskim ze strony władz sportu polskiego. Od kilku lat - bezskutecznie - próbujemy, jako stowarzyszenie PZWLA, wejść w struktury organizacyjne Polskiego Związku Lekkiej Atletyki. Okazuje się, że statut PZLA nie stwarza - na dziś - takich możliwości. Od 1 lutego 2007 roku powiało jednak pewną nutką optymizmu. Udało się nam podpisać porozumienie o współpracy z PZLA. Czekamy na wejście w życie nowelizacji ustawy o sporcie kwalifikowanym. Jest szansa, że Zjazd Statutowy PZLA przewidziany na 2010 rok spowoduje, że znajdziemy się w strukturach PZLA. Na dzień dzisiejszy tylko w 2 krajach europejskich weterani znajdują się poza krajowymi federacjami lekkoatletycznymi. Nasze i naszych członków - całkowicie społeczne - zaangażowanie nie wystarczy do zorganizowania struktur skupiających w swoich szeregach kilka tysięcy, czynnych po 35 roku życia lekkoatletów. Do tego potrzebne są również pieniądze, których nie ma na sport ludzi w średnim i podeszłym wieku. Równy dostęp do kultury fizycznej - niezależnie od wieku - gwarantuje obowiązujące w Polsce prawo, tylko - jak pokazuje praktyka - jest to teoria. A szkoda, bo uprawianie sportu weterańskiego to nie tylko korzyści natury zdrowotnej, a co za tym idzie również oszczędności państwa związane z wydatkami na leczenie. To również tworzenie pozytywnych - "prozdrowotnych" i sportowych wzorców - wśród młodych ludzi. Mimo wielorakich utrudnień, pełnego samofinansowania swojej działalności sportowej, nasi członkowie w dotychczasowych startach w zawodach rangi mistrzostw świata i Europy - w których udział bierze od 4000 - 12000 uczestników z kilkudziesięciu krajów - zdobyli dotychczas reprezentując barwy Polski - na przestrzeni ok. dwudziestu lat - 738 medali, w tym 234 złote, 247 srebrnych i 257 brązowych. Możemy również poszczycić się tym, że nasi członkowie figurują na listach najlepszych wyników na świecie i w Europie. Od 1991 roku /Turku/ rekordzistą mistrzostw świata w skoku w dal 7,12 m. kat M40 jest Stanisław Szydłowski z Wrocławia. W 2001 roku w Brisbane rekord świata / utraciła w 2004 roku/ i mistrzostw świata w trójskoku 11,37 m. ustanowiła Anna Włodarczyk K50 aktualnie zamieszkująca w USA. Ania jest również rekordzistką mistrzostw świata K40 w skoku w dal 5,79 m./ Buffalo/ i trójskoku K40 12,07 m./ Turku/, rekordzistką Europy w biegu na 80 m.p.pł. w kat. K50 12,94 s.. W 2004 roku najlepszy wynik na świecie w chodzie na 20 km 2:06,41 godz. uzyskała Janina Fijałkowska K65 z Łodzi. Utraciła rekord w 2006 roku. Od 2001 roku również rekordzistą Europy był Jerzy Krawczyk z Rąpina kat M80 w rzucie młotem 34,58 m. W trakcie mistrzostw Polski w 2006 roku w Toruniu ustanowił również rekord również świata w kat. M85 wynikiem 29,36 m. Oba rekordy Jerzy Krawczyk utracił w 2008 roku. Aktualnie Polscy weterani posiadają 16 rekordów świata i Europy. Są również rekordzistami mistrzostw Świata i Europy. Rekordy świata Chód 10 km M 35 38.39 Robert Korzeniowski 680730 12.06.2004 Kraków Chód 50 km M 35 3.36.03 Robert Korzeniowski 680730 27.08.2003 Paris, FRA Rekordy Europy W dal W 50 5.20 Anna Włodarczyk 510324 09.07.2003 San Juan, PUR Trójskok W 50 11.37 Anna Włodarczyk 510324 10.07.2001 Brisbane, AUS 800 m M 75 2.41.67 Janusz Kociszewski 330211 28.06.2009 Białystok Chód 10 km M 35 38.39 Robert Korzeniowski 680730 12.06.2004 Kraków Chód 50 km M 35 3.36.03 Robert Korzeniowski 680730 27.08.2003 Paris, FRA Halowe rekordy świata 800 m W 45 2:16.3 Zofia Więciorkowska 630121 14.02.2008 New York, USA Trójskok W 50 10.69 Anna Włodarczyk 510324 30.03.2003 Boston, USA Chód 3000m M 35 11:08.0 Robert Korzeniowski 680730 15.02.2004 Belfast, GBR Halowe rekordy Europy 800 m W 45 2.16.3 Zofia Więciorkowska 630121 14.02.2008 New York, USA W dal W 45 5.38 Marianna Biskup 610816 29.03.2009 Ancona, ITA Trójskok W 50 10.69 Anna Włodarczyk 510324 30.03.2003 Boston, USA Wzwyż W 40 1.70 Urszula Kielan 600110 17.02.2001 Warszawa Ciężarek W 80 6.19 Aniela Radlak 270124 23.03.2007 Helsinki, FIN Chód 3000m M 35 11.08.0 Robert Korzeniowski 680730 15.02.2004 Belfast, GRB W 2009 roku działacze PZWLA zorganizowali lub współorganizowali 30 imprez rangi krajowej i międzynarodowej. Do najważniejszych należy zaliczyć XIX MP w Białymstoku w dniach 26-27 czerwca/ wsparcie finansowe Ministerstwa Sportu/, w których wzięło udział ok. 250 zawodników. 7 marca w Spale zorganizowaliśmy wspólnie z niepełnosprawnymi XVIII Halowe Mistrzostwa Polski (165 startujących weteranów) . Nasi członkowie - na własny koszt - brali udział w wielu zawodach rozgrywanych poza granicami kraju. Zorganizowaliśmy wyjazd polskiej ekipy na: 5 Halowe Mistrzostw Europy do Ancony, Włochy 25-29.03.2009, 11 Mistrzostwa Europy Weteranów Non-Stadia Aarhus Dania 29 – 31.05.2009, 18 Mistrz. Świata Weteranów Lahti Finlandia 28.07-8.08.09, 43 osób, 21 medali (9-6-6). Indywidualnie największe sukcesy w 2009 roku odnosili: Marianna Biskup Elbląg 2 złote , 1 srebrny i 2 brązowe w skoku wzwyż, w dal, i trójskoku Janina Fijałkowska Łódź 3 złote chód 10 i 20 km .Józef Lasik 4 złote w skoku w dal i trójskoku, Zofia Turosz 2 złote w biegu na 5000 m i 8 km cross i 1 srebrny na 10000 m, Antoni Cichończuk Gdańsk 2 złote maraton, Krzysztof Wardecki 2 złote w biegu na 100 i 200 m., Jan Białous Gdańsk 1 złoty, 2 srebrne i 1 brązowy w chodzie, Dariusz Bednarski 1 srebrny i 2 brązowe w skoku wzwyż , po 1 złotym medalu Ewa Bartosik Ostrołęka w trójskoku, Janusz Kociszewski na 800 m, Tadeusz Laska w rzucie dyskiem, Henryk Radzikowski w kuli. Walne Zebranie PZWLA 24 września 2006 roku Prezes Wacław Krankowski Toruń Wiceprezes ds. Organizacyjnych Julian Pełka Toruń Wiceprezes ds. Sportowych Gabriel Mańkowski Toruń Wiceprezes ds. Kontaktów Międzynarodowych i Marketingu Przemysław Walewski Poznań, od 8.11.2009 Jerzy Krauze Koszalin Wiceprezes ds. Konkurencji Niestadionowych Tadeusz Dziekoński Białystok Sekretarz Mirosław Łuniewski Reda Skarbnik Kazimierz Jankowski Toruń Członkowie: Henryk Radzikowski Szczecin, Wojtek Kikowski Zduńska Wola, Jerzy Duber Zielona Góra od 8.11.2009 roku Komisja Rewizyjna Przewodniczący Ryszard Krzesiński Białobrzegi Zastępca Marian Parusiński Gdańsk Członek Edward Korolko Toruń W trakcie XVII MPW w Toruniu 23 czerwca 2007 roku dokonano korekty statutu umożliwiającej ubieganie się o status organizacji pożytku publicznego. Nadzwyczajne Walne Zebranie dokonało również zmiany na stanowisku sekretarza. W związku z rezygnacją Mirka Łuniewskiego funkcję tę objęła Elżbieta Ryczek z Torunia. 31 października 2007 decyzją KRS uzyskaliśmy status organizacji pożytku publicznego. Aktualnie siedziba Polskiego Związku Weteranów Lekkiej Atletyki mieści w Toruniu ul. Bema 23/29 na terenie Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji. Szerzej o PZWLA na naszej - funkcjonującej od czerwca 2001 za sprawą pomysłodawcy Jurka Jurkowskiego ze Szczecina, następnie od grudnia 2002 redagowanej przez Juliana Pełkę - stronie internetowej www.weteranila.phg.pl Od 17 listopada 2007 funkcję informacyjną PZWLA pełni redagowana przez zespół Julian Pełka, Bartosz Andrejczyk z Torunia unowocześniona strona www.pzwla.mgo.pl,

Toruń, dn.26.11.2009
opracował Julian Pełka